The Holocaust in Serbian (post)modernist literature

[A. V. Čebašek Nešković]

406 str.

Ova doktorska disertacija bavi se psiho(pato)loškom analizom književnih junaka-žrtava u jugoslovenskoj, odnosno srpskoj (post)modernističkoj književnosti Holokausta, sa ciljem ispitivanja na koji način trauma Holokausta oblikuje i utiče na subjektivnost, identitet i psihički aparat književnih likova. Polazeći od istorijskih i istoriografskih uvida u Holokaust kao i od savremenih teorijskih promišljanja o prošlosti, književnosti Holokausta i (post)modernizmu, istraživanje podrazumeva interdisciplinarni pristup u kom je objedinjen istorijski kontekst Holokausta, postmodernistička teorija, književna analiza i psihopatologija kao okvir tumačenja književnih dela. Posebna pažnja posvećena je analizi psihičkih posledica preživljavanja logora, iskustva gubitka, izgnanstva i posttraumatskog postojanja. Korpus disertacije obuhvataju književna dela Isaka Samokovlije, Đorđa Lebovića, Danila Kiša, Aleksandra Tišme, Davida Albaharija, Ivana Ivanjija i Filipa Davida čija proza ilustruje različite modele književne reprezentacije Holokausta i njegovih psihopatoloških odjeka. Disertacija pokazuje da srpska književnost Holokausta predstavlja značajan i autentičan segment svetske literature o Holokaust u kojem je istorijska trauma preoblikovana u složene narativne i psihičke strukture otvarajući time prostor za razumevanje osetljivosti i kompleksnosti ljudske psihe nakon stradanja.

This doctoral dissertation examines the psycho(patho)logical analysis of literary characters–victims in Yugoslav, that is, Serbian (post)modernist literature of the Holocaust, with the aim of investigating how the trauma of the Holocaust shapes and affects the subjectivity, identity, and psychic apparatus of literary figures. Drawing on historical and historiographical insights into the Holocaust, as well as on contemporary theoretical reflections on the past, Holocaust literature, and (post)modernism, the research adopts an interdisciplinary approach that integrates the historical context of the Holocaust, postmodernist theory, literary analysis, and psychopathology as a framework for interpreting literary texts. Particular attention is devoted to the analysis of the psychological consequences of surviving the concentration camps, experiences of loss, exile, and post-traumatic existence. The corpus of the dissertation comprises literary works by Isak Samokovlija, Đorđe Lebović, Danilo Kiš, Aleksandar Tišma, David Albahari, Ivan Ivanji, and Filip David, whose prose illustrates diverse models of literary representation of the Holocaust and its psychopathological reverberations. The dissertation demonstrates that Serbian Holocaust literature constitutes a significant and authentic segment of world Holocaust literature, in which historical trauma is transformed into complex narrative and psychological structures, thereby opening a space for a deeper understanding of the vulnerability and complexity of the human psyche in the aftermath of extreme suffering.

Holokaust, književnost Holokausta, psihopatologija, trauma, postmodernizam, srpska književnost.

Holocaust, Holocaust literature, psychopathology, trauma, postmodernism, Serbian literaturе.

821.163.41.02POSTMODERNIZAM(043.3) 341.485(=411.16)"1939/1945"(043.3)

Tekst