Title
Delotvornost pravilne inhalacijske tehnike na kvalitet života dece sa bronhijalnom astmom
Creator
Konević, Slavica, 1968- 32494183
Copyright date
2019
Object Links
Select license
Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerade 3.0 Srbija (CC BY-NC-ND 3.0)
License description
Dozvoljavate samo preuzimanje i distribuciju dela, ako/dok se pravilno naznačava ime autora, bez ikakvih promena dela i bez prava komercijalnog korišćenja dela. Ova licenca je najstroža CC licenca. Osnovni opis Licence: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/rs/deed.sr_LATN. Sadržaj ugovora u celini: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/rs/legalcode.sr-Latn
Language
Serbian
Cobiss-ID
Inventory ID
D-3287
Theses Type
Doktorska disertacija
description
Datum odbrane: 09.10.2019.
Academic Expertise
Medicinske nauke
University
Univerzitet u Kragujevcu
Faculty
Fakultet medicinskih nauka
Alternative title
Effectiveness of correct inhalation technique on the quality of life of
children with bronchial asthma
Publisher
Format
181 list
Abstract (sr)
Uvod: Astma je vodeća hronična bolest kod dece. Pravilna primena postojećih
lekova, uz mere kontrole okoline i uz dobru edukovanost, kod većine pacijenata omogućuje postizanje dobre kontrole bolesti.
Ciljevi: Primarni cilj ovog istraživanja bio je da se utvrdi uticaj edukacije dece sa astmom na pravilnu upotrebu inhalera. Drugi cilj je bio razumevanje koji aspekti kvaliteta života mogu biti značajno unapređeni posle edukacije i identifikacija faktora koji utiču na nivo unapređenja.
Materijal i metode: Studija je opservaciona, prospektivna, po principu panel
studije koja je sprovedena tokom 18 meseci ( od januara 2016 do juna 2017 godine. Studija se odvijala kroz tri faze: prva faza ( prva studija preseka), druga faza (faza edukativne
intervencije) i treća faza ( druga studija preseka). Studijska populacija (293 deteta i 293
roditelja) je imala dve grupe bolesnika i članova njihovih porodica: 1. prva grupa
(interventna grupa) - 147 pacijenata i isto toliko roditelja koji su podvrgnuti
edukativnoj intervenciji o pravilnoj upotrebi inhalera i 2. druga grupa (kontrolna
grupa) – 146 pacijenata i isto toliko roditelja prema kojima edukativna intervencija nije
bila usmerena. Ispitanici su regrutovani iz populacije dece starosti od 7 do 17 godina.
Za merenje funkcionalnih problema koji se najčešće javljaju kod dece sa astmom korišćen
je The Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ), a kvalitet života roditelja
meren je PACQLQ upitnikom . Test za kontrolu astme (ACT) korišćen je za utvrđivanje
stepena kontrole astme. Takođe mereni su i forsirani eksiratorni volumen u 1 sekundi
(FEV1) vršni ekspiratorni protok (PEF).
Rezultati: Pre obuke najviše je bilo dece sa nekontrolisanom astmom. Nakon
obuke značajno je povećan broj pacijenata koji su imali delimično kontrolisanu astmu,
dok se broj dece sa nekontrolisanom smanjio sa 80 na 37(χ2= 28,962; p <0,001). Vanredne
posete domu zdravlja smanjene su za 19,1%, izostanci iz škole smanjeni za 18,6% posle
sprovedene obuke, što je značajno više u poređenju sa kontrolnom grupom. U interventnoj
grupi nađene su statistički značajne razlike u vrednostima skorova PAQLQ, ACT (p
<0,001) i FEV1 (p=0,047) pre i posle edukacije. Broj dece koja su pravilno koristila
inhaler povećao se sa 28 (19%) na 127 (86.4%) (p<0.001)). U kontrolnoj grupi nisu nađene
statistički značajne razlike između posmatranih vrednosti.MANCOVA je
4identifikovala edukaciju (p=0,004), FEV1 (p=0,019), relativno poboljšanje tehnike (p<
0,001) i težinu astme (p< 0,001) kao značajne kovarijante. Na osnovu η2 vrednosti, težina
astme je najviše doprinosila razlici u vrednostima PAQLQ i ACT skorova (38,4 %).
ANCOVA je dodatno pokazala da pored izdvojenih kovarijanta, na vrednosti skorova
kvaliteta života značajno utiče težina astme i to na emocije (32.9%), ograničenje
aktivnosti (35.4%), PAQLQ skor (37.3%). Edukacija je imala značajan uticaj na stepen
kontrole astme - ACT skor (17.7%) ali takođe sa značajnim uticajem težine astme (24.7%).
Za težinu astme negativne vrednosti koeficijenta B ukazuju na negativnu korelaciju
između ove kovarijante i vrednosti PAQLQ i ACT skorova..Pozitivne vrednosti
koeficijenta B, ukazale su na pozitivan uticaj povećanja FEV1 i poboljšanja inhalacijske
tehnike na veće vrednosti PAQLQ i ACT skorova posle edukacije. Kod kontrolne grupe
nije bilo statistički značajnih rezultata kada su primenjena MANCOVA i ANCOVA.
Potvrđene su korelacije PAQLQ i PACQLQ skorova u interventnoj grupa, što govori o
istovremenom pozitivnom efektu ove intervencije na decu i na roditelje.
Zaključak: Rezultati istraživanja su ukazali na pozitivan efekat edukacije
pacijenata na smanjenje broja grešaka prilikom upotrebe inhalera, a samim tim i na
poboljšanje kliničkih pokazatalja respiratorne funkcije. Bolja inhalacijska tehnika
kod dece sa astmom više doprinosi boljoj kontoli astme u odnosu na unapređenje kvaliteta
života. Najveći uticaj na varijacije i ACT i PAQLQ skorovima ima stepen težine astme,
koji se pokazao kao najveća prepreka za unapređenje kvaliteta života kod dece sa astmom.
Abstract (en)
Introduction: Asthma is a leading chronic disease in children. Proper administration of existing drugs, with environmental controls and good education, allows most patients to achieve good disease control.
Objectives: The primary objective of this study was to determine the impact of the education of children with asthma on the proper use of inhalers. The secondary objective was to understand what aspects of quality of life can be significantly improved after education and to identify factors that influence the level of improvement.
Material and Methods: The study was conducted as an observational, prospective, panelbased study for 18 months (from January 2016 to June 2017) through three phases: the first phase
(first cross-sectional study), the second phase (intervention phase – education), and the third phase
(second cross-sectional study). We included a total of 293 children and 293 parents who were
divided into two groups. The first group (intervention group) included 147 patients and as many
parents who were educated on the proper use of inhalers, while the second group (control group)
included 146 patients and as many parents who were not targeted by the educational intervention.
Respondents were recruited from a population of children aged 7 to 17 years. The Pediatric Asthma
Quality of Life Questionnaire (PAQLQ) was used to measure the functional problems that most
commonly occur in children with asthma, and the quality of life of parents was measured by the
PACQLQ questionnaire. Asthma Control Test (ACT) was used to determine the degree of asthma
control. We also measured the forced expiratory volume in the first second (FEV1) and peak expiratory flow (PEF).
Results: At the beginning of the study, the majority of children were with uncontrolled asthma. After education, the number of patients with partially controlled asthma increased significantly, while the number of children with uncontrolled decreased from 80 to 37 (χ2 = 28,962; p <0.001). Unscheduled visits to the health care center were reduced by 19.1%, absences
from school decreased by 18.6% which is significantly higher compared to the control group. In the intervention group, statistically significant differences were found in the PAQLQ, ACT, (p
<0.001) and FEV1 (p = 0.047) scores before and after education while the number of children who used the inhaler correctly increased from 28 (19%) to 127 (86.4%) (p <0.001). No significant
differences were observed in the control group between the aforementioned variables.
6We identified education (p = 0.004), FEV1 (p = 0.019), relative technique improvement (p
<0.001), and asthma severity (p <0.001) as significant covariates by the MANCOVA test. Based
on the η2 values, asthma severity contributed most to the difference in PAQLQ and ACT scores
(38.4%). Furthermore, the ANCOVA test showed that the values of the quality of life score were
significantly influenced by the severity of asthma - on emotions (32.9%), activity restriction
(35.4%) and PAQLQ score (37.3%). Education had a significant impact on the degree of asthma
control - ACT score (17.7%) but also with a significant impact of asthma severity (24.7%). An
inverse correlation between asthma severity and PAQLQ and ACT scores was shown while
increasing FEV1 and improving inhalation techniques resulted in an increase in PAQLQ and ACT
scores after education. There were no statistically significant differences in the control group when
MANCOVA and ANCOVA tests were applied. Correlations of PAQLQ and PACQLQ scores in
the intervention group were confirmed, suggesting a concurrent positive effect of education as an
intervention on both children and parents.
Conclusion: The results of our study indicated a positive effect of patient education on
reducing the number of errors during inhalation and therefore on improving the clinical indicators
of respiratory function. Better inhalation techniques in children with asthma contribute more to
better asthma control than to the quality of life improvement. The major impact on variations in
both ACT and PAQLQ scores had the severity of asthma which proved to be the biggest barrier to
improving the quality of life of children with asthma.
Authors Key words
kontrola astme, FEV1, primarna zdravstvena zaštita, edukacija
Authors Key words
asthma control, FEV1, primary care, education
Classification
616.248-053.2(043.3)
Subject
Bronhijalna astma - Deca - Doktorske disertacije
Type
Tekst
Abstract (sr)
Uvod: Astma je vodeća hronična bolest kod dece. Pravilna primena postojećih
lekova, uz mere kontrole okoline i uz dobru edukovanost, kod većine pacijenata omogućuje postizanje dobre kontrole bolesti.
Ciljevi: Primarni cilj ovog istraživanja bio je da se utvrdi uticaj edukacije dece sa astmom na pravilnu upotrebu inhalera. Drugi cilj je bio razumevanje koji aspekti kvaliteta života mogu biti značajno unapređeni posle edukacije i identifikacija faktora koji utiču na nivo unapređenja.
Materijal i metode: Studija je opservaciona, prospektivna, po principu panel
studije koja je sprovedena tokom 18 meseci ( od januara 2016 do juna 2017 godine. Studija se odvijala kroz tri faze: prva faza ( prva studija preseka), druga faza (faza edukativne
intervencije) i treća faza ( druga studija preseka). Studijska populacija (293 deteta i 293
roditelja) je imala dve grupe bolesnika i članova njihovih porodica: 1. prva grupa
(interventna grupa) - 147 pacijenata i isto toliko roditelja koji su podvrgnuti
edukativnoj intervenciji o pravilnoj upotrebi inhalera i 2. druga grupa (kontrolna
grupa) – 146 pacijenata i isto toliko roditelja prema kojima edukativna intervencija nije
bila usmerena. Ispitanici su regrutovani iz populacije dece starosti od 7 do 17 godina.
Za merenje funkcionalnih problema koji se najčešće javljaju kod dece sa astmom korišćen
je The Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ), a kvalitet života roditelja
meren je PACQLQ upitnikom . Test za kontrolu astme (ACT) korišćen je za utvrđivanje
stepena kontrole astme. Takođe mereni su i forsirani eksiratorni volumen u 1 sekundi
(FEV1) vršni ekspiratorni protok (PEF).
Rezultati: Pre obuke najviše je bilo dece sa nekontrolisanom astmom. Nakon
obuke značajno je povećan broj pacijenata koji su imali delimično kontrolisanu astmu,
dok se broj dece sa nekontrolisanom smanjio sa 80 na 37(χ2= 28,962; p <0,001). Vanredne
posete domu zdravlja smanjene su za 19,1%, izostanci iz škole smanjeni za 18,6% posle
sprovedene obuke, što je značajno više u poređenju sa kontrolnom grupom. U interventnoj
grupi nađene su statistički značajne razlike u vrednostima skorova PAQLQ, ACT (p
<0,001) i FEV1 (p=0,047) pre i posle edukacije. Broj dece koja su pravilno koristila
inhaler povećao se sa 28 (19%) na 127 (86.4%) (p<0.001)). U kontrolnoj grupi nisu nađene
statistički značajne razlike između posmatranih vrednosti.MANCOVA je
4identifikovala edukaciju (p=0,004), FEV1 (p=0,019), relativno poboljšanje tehnike (p<
0,001) i težinu astme (p< 0,001) kao značajne kovarijante. Na osnovu η2 vrednosti, težina
astme je najviše doprinosila razlici u vrednostima PAQLQ i ACT skorova (38,4 %).
ANCOVA je dodatno pokazala da pored izdvojenih kovarijanta, na vrednosti skorova
kvaliteta života značajno utiče težina astme i to na emocije (32.9%), ograničenje
aktivnosti (35.4%), PAQLQ skor (37.3%). Edukacija je imala značajan uticaj na stepen
kontrole astme - ACT skor (17.7%) ali takođe sa značajnim uticajem težine astme (24.7%).
Za težinu astme negativne vrednosti koeficijenta B ukazuju na negativnu korelaciju
između ove kovarijante i vrednosti PAQLQ i ACT skorova..Pozitivne vrednosti
koeficijenta B, ukazale su na pozitivan uticaj povećanja FEV1 i poboljšanja inhalacijske
tehnike na veće vrednosti PAQLQ i ACT skorova posle edukacije. Kod kontrolne grupe
nije bilo statistički značajnih rezultata kada su primenjena MANCOVA i ANCOVA.
Potvrđene su korelacije PAQLQ i PACQLQ skorova u interventnoj grupa, što govori o
istovremenom pozitivnom efektu ove intervencije na decu i na roditelje.
Zaključak: Rezultati istraživanja su ukazali na pozitivan efekat edukacije
pacijenata na smanjenje broja grešaka prilikom upotrebe inhalera, a samim tim i na
poboljšanje kliničkih pokazatalja respiratorne funkcije. Bolja inhalacijska tehnika
kod dece sa astmom više doprinosi boljoj kontoli astme u odnosu na unapređenje kvaliteta
života. Najveći uticaj na varijacije i ACT i PAQLQ skorovima ima stepen težine astme,
koji se pokazao kao najveća prepreka za unapređenje kvaliteta života kod dece sa astmom.
“Data exchange” service offers individual users metadata transfer in several different formats. Citation formats are offered for transfers in texts as for the transfer into internet pages. Citation formats include permanent links that guarantee access to cited sources. For use are commonly structured metadata schemes : Dublin Core xml and ETUB-MS xml, local adaptation of international ETD-MS scheme intended for use in academic documents.